![آجر-معماری](https://civilart.co/wp-content/uploads/2021/03/متریال-آجر-در-معماری-Brick-material.jpg)
آجر ساختمان جزء مصالحی است که به صورت صنعتی به دست انسان تولید شده و جایگزین سنگ است.متریال آجر اولین مصالح ساختمانی است که به تولید انبوه رسیده است و براساس نوع مواد روند تولید و مصرف انواع متنوعی دارد.
اولین و فراوان ترین نوع آن آجر های رسی میباشد و بعد از آن انواع بسیاری از آجرها با کیفیت و ابعاد و ظاهر متفاوت تولید شده اند.
تاریخچه ساخت و استفاده از متریال آجر
آجر یک واژه ی یونانی است که به آن آجور یا آگور هم میگفتند. خشت هایی بودند که در آن زمان احکام دولتی را روی آن هک میکردند و با پخت خشت ها نوشته روی آن ها دیده میشد.
ساخت آجر به زمان دوران باستان برمیگردد و پیدایش آن هزاران سال قبل از تاریخ بوده است.
مصرف متریال آجر در ایران
به دلیل خاک مناسبی که در بین النهرین وجود دارد آجر سازی در ایران گسترش یافت و استفاده از متریال آجر در ساخت بنای طاق کسری و کف داران مسجد جامع اصفهان به معماری ایرانی ابهت بخشید. از آجر در ایران به عنوان مصالح ساختمانی استفاده میشود.
انواع کاربرد متریال آجر در ساختمان
- در سازه ی ساختمان
- در دیوار بیرونی بنا به عنوان نمای خارجی
- در دیوارهای داخلی به عنوان دیوار دکوراتیو
- برای کف پوش
آجر ساختمان
ابعاد استاندارد آجر ساختمانی 6*11*22 سانتی متر مکعب یا 5*22 ، 5/5*10 سانتی متر مکعب است و برای نما سازی ابعاد و انواع مختلفی دارد مانند آجر فشاری، ماشینی، سوراخ دار، سفالی، ماسه آهکی و… . متریال آجر به چند دسته آجر معمولی(ساختمان)، نما، مهندسی و نیمه مهندسی تقسیم میشوند.
آجر ساختمانی دارای سختی برای تحمل بار است و بافت مات و رنگ ضعیفی دارد و برای نمای ساختمان مناسب نیست.
آجر نما ساختمان و آجر مهندسی
آجر نما ظاهر زیبا دارد و بارهای وارده باد، یخ زذگی و تاثیرات باران را تحمل میکند و این آجر از خاک رس و یک پارچه با مقاومت بالا ساخته میشود.
- مزایای آجر نما ساختمان
- دارای مقاومت بالا
- ابعاد و اندازه های متنوع
- آسانی و سرعت نصب و اجرا
- وزن سبک
- امکان نصب روی هر سطح صاف
- رنگ بندی های متفاوت
- طول عمر و ماندگاری بالا در برابر شرایط مختلف، سرما و گرما
استفاده از فناوری نانو در ساخت و تولید بعضی آجرنماهای باعث افزایش استحکام و مقاومت آن ها شده است.
معایب متریال آجر
آلوئک و شوره زدن آجر از معایب آن است.
تعریف و جلوگیری از شوره زدگی
وجود نمک در آجر باعث شوره زدن آن میشود که با رطوبت یا آب باران به وجود می آید و بعد از تبخیر لکه های سفید روی آجر دیده میشود.
تعریف و جلوگیری از آلوئک
آجر هایی که سنگ آهک دانه درشت در خاک آنها وجود داشته باشد دچار آلوئک میشوند. به دلیل اینکه آهک بعد از پخته شدن به حالت زنده در می آید و با آب باران یا رطوبت شکفته میشود که به آن آلوئک میگویند.
برای جلوگیری از آلوئک باید خاک آجر را سرند کنیم و دانه های درشت ماسه را از آن جدا کنیم و آجر را هم قبل از استفاده در نما در آب خیس کنیم تا آب در ان نفوذ کند.
- رفع شوره آجر
- آب پاشی با فشار
- ماسه پاشی خشک
- برس خشک
- شستشو با اسید
- انواع آجر نما ساختمان
- آجر خشتی سنتی یا قزاقی
- آجر نسوز روستیک
- آجر نسوز شاموتی
- آجر نسوز صخره ای
- آجر نما آنتیک
- آجر رسی
- آجر رسی حصیری
- آجر رسی مارپیچ
- آجر پلاک( آجر نما معمولی سه سانتی)
- آجر کرکره ای
- آجرنما شیل
- آجر دکوراتیو یا هلندی
- آجر نما نسوز
در گذشته از آجر نسوز برای شومینه و کوره ها استفاده میکردند ولی امروز به دلیل داشتن تنوع رنگی و ابعاد متنوع آجر نسوز ها از آنها در نمای ساختمان و نمای داخلی استفاده میکنند. آجر نسوز ها مقاومت بالایی در برابر حرارت دارند.
ماهیت آجر نسوز گرم است و استفاده از آن در نمای ساختمان و ورودی یا فضای داخلی فضای گرمی را برای ما ایجاد میکند.
آجر نسوز روستیک
از آجر روستیک در نما استفاده میکنند. سطح ناهموار و زیبای خاصی دارد.
آجر نسوز دکوراتیو
آجر دکوراتیو به نام های آجر هلندی، آجر داخلی و آجر آنتیک شناخته شده است که از آن در طراحی داخلی بسیار استفاده میشود. این آجر ها تنوع بسیاری دارند.
آجر نسوز لعابی
روی این آجرها را با یک لایه لعاب روکش میکنند که این کار باعث محافظت آجر در برابر عوامل طبیعی مختلف میشود. قیمت آجر های لعابی نسبت به بقیه آجرها بالا تر است.
آجر خشتی سنتی یا قزاقی
این آجرها را به روش سنتی و دستی تولید میکنند و از آنها در معماری داخلی و نماهای سنتی و مرمت نماهای قدیمی استفاده میکنند.
انواع چینش آجر
چینش آجر روش های مختلفی دارد که با بیرون زدگی و یا چرخش در زاویه های مختلف ایجاد میشود. استفاده از آجرها با ضخامت های مختلف باعث میشود اختلاف سطح ایجاد شده در ساعت های مختلف روز سایه اندازی کند و جلوه ی خاصی را در نمای ساختمان ایجاد کند. آجر پینش های مختلفی دارد مانند چینش به روش رگ چینی، بادبزنی، گره سازی و… .
آجر را به دو روش بندکشی و بدون بند کشی میچینند.
اجرای بندکشی آجر
در آجرکاری بند کشی بسیار مهم است و در زیبایی نما بسیار تاثیر دارد و اجرای آجر کاری را تکمیل میکند. برای اجرکاری باید حتما بند کشی با مهارت بالا انجام شود و زیبایی و جذابیت کار را کامل کند.
بندکشی آجر در سه رنگ زیر اجرا می شود، رنگ بندکشی بستگی به متریال و رنگ ها ی دیگر استفاده شده دارد:
- بندکشی سفید
- بندکشی مشکی
- بندکشی خاکستری
انواع روش های نصب آجر
نصب آجر به یکی از دو روش زیر صورت می پذیرد:
نصب خشک : شاسی کشی
نصب با ملات : روش سنتی با تهیه ی ملات سیمان یا به وسیله چسب مخصوص